Kinderkanker is een zeldzame ziekte. Elk jaar krijgen ongeveer 600 kinderen in Nederland de diagnose kanker. Omdat deze aantallen in elk land laag zijn, is internationale samenwerking hard nodig. Door kennis en data te delen, kunnen onderzoekers sneller nieuwe behandelingen ontwikkelen. Grasshopper, een door de Europese Unie mogelijk gemaakt initiatief van het Prinses Máxima Centrum, helpt hierbij door onderzoekers uit 15 verschillende landen samen te brengen. Zo leren zij elkaars methodes en werkwijzen beter kennen.
Erfelijke aanleg voor kanker bij kinderen
De eerste drie deelnemers die onlangs in het Máxima zijn gestart, werken bij het King Hussein Cancer Center (KHCC) in Jordanië. Dr. Mayada Abu Shanap is kinderoncoloog en wil tijdens haar tijd in het Máxima haar expertise verdiepen in genetische aanleg bij kinderen met kanker. Daarom werkt ze één maand in de onderzoeksgroep van prof. dr. Roland Kuiper. Ze legt uit: ‘Specifiek wilde ik mijn expertise verdiepen in nieuwe kiembaanmutaties bij kinderkanker. Ook wilde ik onderzoek doen naar de herclassificatie van zogenaamde varianten van onzekere betekenis (VUS), in het bijzonder bij kinderen met een Arabische achtergrond.’
Binnen het Grasshopper–programma gaat kennisuitwisseling twee kanten op. ‘Mijn perspectief vanuit een regio met hoge verwantschap en unieke zogenaamde founder-varianten vormt een belangrijke aanvulling op het lopende werk van het Máxima om nieuwe erfelijke genen vast te stellen en het duiden van genetische varianten te verfijnen. Ik hoop dat deze wederzijdse uitwisseling de wereldwijde inzet voor precisie-oncologie voor alle kinderen versterkt.’
Nieuwe kennis voor betere diagnostiek
Mohammad Yaseen en Rawan Abu Abboud zijn medisch technoloog en werken nu in het Laboratorium voor kinderoncologie van het Máxima. Yaseen onderzoekt al vele jaren het DNA van kinderen met kanker. Hij wil meer leren over twee technieken die hij in Jordanië wil gaan gebruiken. ‘Ik wil alles leren over het toepassen van klonaliteitsonderzoek bij het stellen van de diagnose en het testen op restziekte met behulp van nanopore sequencing. Het is waardevol en leerzaam om deze technieken en werkwijzen te ontdekken door samen te werken met de collega's van het Máxima. Dit zal ons zeker helpen wanneer we deze methoden implementeren in de diagnostiek en het volgen van het ziekteverloop in het KHCC.’
Aboud vult aan: ‘Naast praktische ervaring met deze technieken wil ik ook inspiratie opdoen over de onderzoeksaanpak binnen het Máxima. En hoe ik die kennis ook weer in kan zetten. Als we over een tijdje weer vertrekken hoop ik onze nieuwe inzichten direct in de praktijk te gaan brengen.’
Samen bouwen aan wereldwijde kinderkankerzorg
Prof. Dr. Jan Molenaar is onderzoekgroepsleider in het Máxima en leidt samen met projectcoördinator Linda Schild het Grasshopper programma. Molenaar en Schild zijn enthousiast over de komst van de eerste Grasshoppers. Schild: ‘Het succes van kinderkankeronderzoek hangt af van samenwerking. Het is mooi en belangrijk dat we daar met dit programma een flinke boost aan kunnen geven, en extra leuk dat we nu ook de eerste Grasshoppers in Utrecht hebben verwelkomd.
Partnernetwerk
17 Grasshoppers zijn sinds het programma eind vorig jaar is gestart, bij een van de partners aan het werk gegaan. In de komende jaren zal dat aantal verder toenemen. Meer informatie over het programma en hoe je je als onderzoeker kunt aanmelden is hier te vinden.
Organisaties die Grasshopper-deelnemers uitzenden en ontvangen: SJD-Cerca (Spanje), Rigshopitalet (Denemarken), KiTZ-DKFZ (Duitsland), Institute Curie (Frankrijk), Prinses Máxima Centrum (Nederland).
Organisaties die Grasshopper-deelnemers ontvangen: Indiana Bioscience Research Institute (Verenigde Staten), Sanofi (meerdere locaties), Roche (meerdere locaties), Children’s Cancer Institute (Australië), UCL (Engeland).
Organisaties die Grasshopper-deelnemers uitzenden: Children’s University Hospital Latvia (Letland), MS Curie (Roemenië), Western Ukrainian Specialized Children’s Medical Centre (Oekraïne), King Hussein Cancer Foundation/Center (Jordanië), Childrens Hospital Agia Sofia (Griekenland), NUDCH (Slowakije), Comenius University in Bratislava (CU BA).
Trainingspartners: ITCC en Cancer Core Europe
Dit project is mogelijk gemaakt dankzij Horizon Europe/Marie Sklodowska-Curie Staff Exhange project GRASSHOPPER nummer 101182922, het Prinses Máxima Centrum en de deelnemende onderzoeksgroepen.